Gauge Chart-Biểu đồ đồng đo tốc độ-Biểu đồ kim đo

1. Giới thiệu về Gauge Chart trong Excel

Gauge Chart (hay còn gọi là Dial Chart, Speedometer Chart) là loại biểu đồ mô phỏng theo hình dáng của đồng hồ đo tốc độ trên xe máy, ô tô hoặc đồng hồ áp suất.

Biểu đồ này sử dụng một cây kim (pointer) chỉ vào một dải cung tròn được chia thành các phân đoạn màu sắc khác nhau (thường là Đỏ – Vàng – Xanh) để thể hiện một giá trị dữ liệu cụ thể đang nằm ở mức độ nào (Kém – Trung bình – Tốt).

Lưu ý thực tế: Trong Excel không có sẵn tùy chọn “Gauge Chart” trong danh mục biểu đồ mặc định. Để tạo được biểu đồ này, người dùng thường phải kết hợp khéo léo giữa Biểu đồ bánh vòng (Doughnut Chart) để làm phần nền màu và Biểu đồ hình tròn (Pie Chart) để làm cây kim chỉ giờ.

2. Ưu điểm của Gauge Chart

Trực quan và dễ hiểu ngay lập tức

Hình ảnh chiếc đồng hồ tốc độ đã quá quen thuộc trong đời sống. Người xem chỉ cần liếc mắt qua là biết ngay dữ liệu đang nằm ở vạch nguy hiểm (đỏ) hay an toàn (xanh) mà không cần đọc số liệu chi tiết.

Làm nổi bật KPI mục tiêu

Biểu đồ này cực kỳ xuất sắc trong việc hiển thị một chỉ số đơn lẻ quan trọng, giúp người quản lý biết họ đã đi được bao xa so với mục tiêu đề ra.

Tiết kiệm không gian trên Dashboard

Vì cấu trúc gọn gàng, nó rất thích hợp để đặt ở các góc của bảng điều khiển (Dashboard) báo cáo nhằm tạo điểm nhấn.

Tính thẩm mỹ cao

Giúp báo cáo Excel của bạn trông chuyên nghiệp, hiện đại và “nguy hiểm” hơn so với các dạng biểu đồ cột hay đường truyền thống.

3. Nhược điểm của Gauge Chart

Bên cạnh vẻ ngoài bắt mắt, Gauge Chart cũng vấp phải nhiều sự “bình phẩm” từ giới phân tích dữ liệu chuyên nghiệp vì những lý do sau:

Tốn diện tích hiển thị thông tin

Biểu đồ này chiếm một khoảng không gian khá lớn nhưng chỉ hiển thị được duy nhất một điểm dữ liệu (Single data point).

Không thể hiện được xu hướng

Bạn chỉ biết hiện tại mình đang ở đâu, chứ không biết dữ liệu tháng trước ra sao, đang tăng hay đang giảm theo thời gian.

Phức tạp khi thiết lập trong Excel

Vì Excel không hỗ trợ sẵn, bạn phải mất nhiều công đoạn tính toán toán học (chia tỷ lệ cung tròn, xoay góc kim) để “chế” ra nó. Việc chỉnh sửa lại dữ liệu sau này cũng khá cồng kềnh.

Dễ gây nhiễu thị giác

Nếu lạm dụng quá nhiều Gauge Chart trên cùng một màn hình báo cáo, người xem sẽ bị rối mắt bởi quá nhiều kim và màu sắc sặc sỡ.

4. Trường hợp nên và không nên sử dụng Gauge Chart

Để Gauge Chart phát huy tối đa sức mạnh, bạn cần dùng đúng nơi, đúng chỗ:

Trường hợp NÊN dùng

Báo cáo KPI tiến độ:
Ví dụ: Đo lường phần trăm doanh số đã đạt được của tháng này so với chỉ tiêu (Ví dụ: Đạt 75% chỉ tiêu).

Đo lường sự hài lòng của khách hàng (CSAT/NPS)
Hiển thị điểm số hài lòng đang ở mức báo động hay tuyệt vời.

Quản trị rủi ro/Ngân sách
Hiển thị mức độ tiêu hao ngân sách (Ví dụ: Đã tiêu hết 90% ngân sách – Vạch đỏ).

Thiết kế Executive Dashboard
Dành cho các giám đốc, quản lý cấp cao – những người không có nhiều thời gian và chỉ cần nhìn nhanh kết quả “Sống” hay “Chết” (Green hay Red).

Trường hợp KHÔNG NÊN dùng

Cần so sánh dữ liệu giữa nhiều phòng ban hoặc nhiều sản phẩm với nhau (Nên dùng biểu đồ cột – Bar Chart).

Cần phân tích dữ liệu theo chuỗi thời gian, xu hướng qua các tháng (Nên dùng biểu đồ đường – Line Chart).

Dữ liệu có quá nhiều phân hạng phức tạp, không chỉ đơn thuần là Đỏ – Vàng – Xanh.